Hơn 3 năm “phát triển bản thân”: mình đã tiến bộ, hay chỉ đang “bận rộn ảo”? 

5h sáng, mình ngồi trên ghế sofa phòng khách, ngoài trời vẫn còn khá tối, phía tòa nhà chung cư đối diện vẫn im lìm, chỉ có một, hai nhà đã sáng đèn. Mình mở cuốn sách đang đọc dở trong khi cả nhà vẫn còn đang say giấc. Khoảnh khắc này lẽ ra mình nên tự hào, vậy mà buổi sáng hôm đó, mình chỉ thấy… mệt.

Hơn 3 năm rồi mình đã cố gắng dậy sớm, đọc sách, tập thể dục, rồi học thêm cả nhạc cụ guitar. Đều đặn và kỷ luật. Nhưng mình vẫn thấy cuộc đời mình đứng nguyên: tài khoản ngân hàng không biến động nhiều, công việc vẫn vậy — chưa được tăng chức hay tăng lương gì đột biến. Và rồi lần đầu tiên sau hơn 3 năm, mình đã nhìn thẳng vào bản thân và tự hỏi: “Có phải suốt 3 năm qua mình chỉ đang ‘bận rộn ảo’ để yên tâm rằng mình vẫn đang cố gắng ‘phát triển bản thân’, còn thật ra mình đã đi sai đường?”

Mình từng tin rằng, cái gì đã đầu tư thời gian, công sức, tiền bạc thì phải đo được bằng kết quả nhìn thấy. Thế nhưng suốt hơn 3 năm qua — một thời gian không dài nhưng cũng không quá ngắn, mình vẫn chưa nhìn thấy một trái ngọt nào từ những ngày miệt mài tập trung “phát triển bản thân”. Lần đầu tiên, mình lấy giấy bút ngồi xuống, tự nhìn lại mình thật khách quan để xem sau hơn 3 năm miệt mài, mình đã thay đổi những gì và còn thiếu điều gì để hái được quả ngọt.

Những thay đổi mình thật sự tìm thấy

1. Thoát khỏi cái bẫy lướt mạng để giải trí

Ngày trước, cứ buổi tối cơm nước xong xuôi là mình chơi với con một chút rồi ngồi lướt Facebook, xem các video ngắn hay livestream bán hàng. Càng xem lại càng thấy cuốn và muốn xem nhiều hơn. Mình cứ nghĩ đó là thời gian thư giãn, giải trí cho bản thân sau một ngày làm việc mệt mỏi. Nhưng sau những giờ phút đó là cảm giác trống rỗng, đầu óc càng mệt mỏi hơn chứ không hề được thư giãn. Và đặc biệt, hậu quả mình nhận được là khả năng tập trung và suy nghĩ giảm đi rõ rệt. Mình không thể tập trung được quá 10 phút — nhất là khi phải xử lý những công việc cần chất lượng suy nghĩ sâu mà không muốn chạm vào điện thoại hay đứng dậy lấy cốc nước.

Đây chính là thời điểm mình nhận ra mình cần thay đổi, cần làm gì đó để lấy lại sự tập trung. Mình bắt đầu tìm hiểu các phương pháp rèn luyện, rồi dần thay thế những buổi tối ngồi lướt mạng bằng việc đọc sách, học đàn guitar, hay đơn giản là nghe một podcast giáo dục. Con đường “phát triển bản thân” của mình cứ diễn tiến nhẹ nhàng như thế.

2. Từ “ngủ nướng” đến dậy 5h sáng

Trước đây mình đã từng cố gắng và thất bại rất nhiều lần với việc dậy sớm. Với thói quen thức khuya xem điện thoại, mình thường không thể dậy nổi vào sáng hôm sau. Thế nhưng giờ đây, mình có thể dậy từ 5h hoặc 5h30 sau khi thử và áp dụng nhiều công thức dậy sớm khác nhau (mình có viết riêng một bài về dậy sớm thành công trên trang blog này).

Có con nhỏ, bận rộn cả ngày ở công ty, tối về nhà quỹ thời gian lại eo hẹp — mình gần như chẳng còn phút nào để làm việc gì cho riêng mình. Dậy sớm thực sự đã cho mình lại khoảng thời gian ấy: hít thở không khí trong lành của sớm mai, đọc sách, suy ngẫm, tập thể dục.

3. Tập thể dục: từ chuyện “to tát” thành 10 phút mỗi ngày

Suy nghĩ về tập thể dục với mình từng là thứ gì đó rất “to tát”: dậy sớm chạy bộ, đăng ký thẻ gym, tập yoga tại phòng tập. Có lẽ vì thế mà mình khó bắt đầu, cũng khó duy trì — cứ ngại và viện cớ không có thời gian. Nhưng từ ngày mình thử bắt đầu với 5–10 phút tập theo các bài trên YouTube (Pilates, Cardio), bất cứ lúc nào rảnh: sáng sớm, lúc đi làm về, chỉ với bộ quần áo ở nhà — mình lại thấy vận động không còn là điều gì đáng ngại nữa. Bắt đầu chỉ 5–10 phút, nhưng sau đó là cả nửa tiếng hoặc hơn thế. Mình dần cảm nhận được sự mềm mại, dẻo dai của cơ thể, và từ đó đầu óc cũng vận hành minh mẫn, sáng suốt hơn.

Giờ đây, việc duy trì 20–30 phút mỗi ngày tại nhà đã trở thành thói quen mình giữ được mà không cần quá nhiều nỗ lực. Nhưng trên tất cả, với mình là cảm giác sung sướng khi vượt qua được chính bản thân mình sau mỗi bài tập.

4. Đọc sách: từ “việc phải làm” thành niềm vui

Nếu ngày trước mình cố đọc sách chỉ vì người ta nói đọc sách là tốt, là để hiểu biết hơn, thì giờ đây mình phải nói rằng: mình đã thực sự tìm được niềm vui, sự thích thú qua mỗi trang sách.

Mỗi cuốn sách đọc xong đều dạy mình một điều mới: có thể là điều áp dụng được ngay vào cuộc sống để thay đổi hành động, thói quen của mình; hoặc là điều phá vỡ những niềm tin, những suy nghĩ theo lối mòn trước đây. Mỗi cuốn sách hoàn thành như một tấm màn được tháo xuống trước mặt, xoá tan một lớp sương để mình nhìn cuộc sống rõ hơn. Càng đọc mình càng thấy cuốn, càng thấy thoả mãn — khác hẳn với loại dopamine sinh ra từ việc lướt điện thoại.

Và càng đọc nhiều, mình lại càng thấy mình nhỏ bé giữa một biển tri thức — thấy những gì mình biết, những gì mình làm được nhỏ bé đến thế nào. Mình trở nên khiêm tốn hơn trong mọi lời nói và hành động, và càng muốn học hỏi nhiều hơn để hoàn thiện bản thân mỗi ngày.

Có điều gì mình làm chưa tới để tạo được sự thay đổi?

Bốn thay đổi trên, nếu để ý kỹ, đều là những thay đổi bên trong. Còn bên ngoài — công việc, thu nhập, sự nghiệp — thì gần như vẫn đứng yên. Và đây là phần mình phải thành thật đối diện.

“Những thay đổi bên trong không phải là phần thưởng để mình tự hài lòng — mà là nền móng.”

Có người từng nói với mình: “Đọc lắm sách mà đời có thay đổi gì?” Trước đây mình gạt đi ngay, vì nghĩ đó là câu của người chẳng mấy khi đọc sách. Nhưng giờ nhìn lại, mình phải thừa nhận — họ đúng một nửa. Tự thân sách không làm cuộc sống của chúng ta thay đổi; thay đổi chỉ đến khi ta thực sự áp dụng những gì mình đọc được vào công việc và cuộc sống hằng ngày.

Mình đọc sách về marketing, khởi nghiệp, kinh doanh. Rất nhiều lý thuyết hay và bổ ích, nhưng mình lại chưa thực sự áp dụng, chưa bắt đầu làm một điều gì đó để thay đổi cuộc sống từ chính những cuốn sách ấy. Đọc sách bao giờ cũng dễ dàng hơn việc lên một kế hoạch và bắt tay thực hiện nó.

Và mình tự hỏi: “Có khi nào mình đang dùng kế hoạch phát triển bản thân như một cách trốn tránh — gom góp thói quen cho ‘oách’ thay vì đối mặt với những việc khó thật sự mà mình chưa từng dám làm?” Điều mình còn thiếu, chính là tạo ra những việc làm cho kim đồng hồ thực sự dịch chuyển về phía trước.

Câu trả lời thành thật là: phần nào đúng như vậy. Nhưng mình nhận ra những thay đổi bên trong không phải là phần thưởng để mình tự hài lòng — mà là nền móng.

Đứng từ góc nhìn của một người mẹ đi làm, quỹ thời gian eo hẹp, con nhỏ, vậy mà vẫn bố trí được thời gian trau dồi bản thân — mình không thể phủ nhận những thay đổi bên trong đã ảnh hưởng thế nào đến cách mình đối mặt với cái khó. Nếu như trước đây mình thường than trời khi khó khăn cứ nối tiếp nhau kéo đến, thì giờ đây mình bình thản đón nhận nó, giải quyết nó, và biến nó thành bài học để ngày càng vững vàng, trưởng thành hơn.

Và chính vì đã bình thản hơn trước cái khó, mình mới đủ vững để bước vào những việc khó thật sự. Mình đang chuẩn bị cho chặng đường 3 năm tiếp theo — không chỉ là gom góp những thói quen tốt, mà là những hành động thật sự có thể giúp mình thay đổi.

Mình chưa thành công hơn, chưa có nhiều tiền hơn, nhưng mình học được bài học lớn nhất rằng: “Thành công không phải là bạn kiếm được bao nhiêu tiền, mà bạn đang trở thành con người như thế nào.” Mình không bào chữa rằng vật chất không quan trọng — mà đó là những thứ sẽ đến sau, khi bạn đã trở thành con người xứng đáng với tất cả những điều đó.

“Thành công không phải là bạn kiếm được bao nhiêu tiền, mà bạn đang trở thành con người như thế nào.”

Còn các bạn thì sao?

Nếu các bạn vẫn đang miệt mài trên con đường phát triển bản thân nhưng vẫn cảm thấy mình đứng yên tại chỗ, thậm chí đôi lúc mệt mỏi với nó — thì đừng nản lòng nhé. Tối nay, các bạn hãy lấy giấy bút và viết ra một thay đổi từ bên trong mà mình nhận ra ở chính mình. Chỉ một thôi. Đó cũng chính là điều mình đang làm mỗi ngày trên trang blog nhỏ ivytranjourney.com — ghi lại những khoảnh khắc, bài học, cảm xúc mà trước đây mình thường bỏ qua. Blog chưa có nhiều người biết đến, nhưng cũng chẳng sao, vì mình thấy tư duy của mình lớn lên từng ngày kể từ khi bắt đầu viết.

Sáng nay, mình vẫn ngồi trên chiếc ghế sofa đó, vẫn cuốn sách đang đọc dở, cả nhà vẫn còn say giấc. Chỉ khác một điều: mình không còn hỏi liệu mình có đang đi sai đường nữa. Mình biết mình đang đi — chậm thôi, nhưng là về phía trước.

“Mình biết mình đang đi — chậm thôi, nhưng là về phía trước.”

Hẹn gặp lại các bạn vào bài viết tuần sau nhé.